Dankbaarheid als kompas: leven vanuit wat je voedt
Door Meike Janssens | Atelier Gent
Er zijn dagen waarop alles te luid is. Te snel. Te vol.
Je hoofd blijft draaien, zelfs als je gaat zitten. Je lichaam draagt meer dan je doorhebt. En ergens onderweg ben je het contact kwijtgeraakt met wat je eigenlijk nodig had.
Dankbaarheid wordt dan vaak genoemd als oplossing. Drie dingen opschrijven waarvoor je dankbaar bent. Positief denken. De focus verleggen.
Maar zo voelt het zelden. Dankbaar moeten zijn helpt niet wanneer je uitgeput bent. Het voelt dan eerder als nóg iets wat je goed moet doen.
Wat wél helpt, is iets anders. En dat is precies wat ik wil vertellen.
Hoe ik zelf anders leerde kijken naar dankbaarheid
Ik heb me verdiept in positieve psychologie. Niet als losse cursus, maar als echte zoektocht — naar wat mensen helpt om veerkrachtiger, lichter en meer verbonden te leven.
Wat me het meest raakte, was niet de grote theorie. Het was één klein inzicht van Barbara Fredrickson, die jaren onderzoek deed naar positieve emoties: dankbaarheid werkt niet als je haar forceert. Ze werkt wanneer je haar ontdekt — in het kleine, het onaangekondige, het niet-geplande.
Een warme tas in je handen. Het geluid van klei die breekt. Een kleur die plots blijft hangen. Een zucht die dieper zakt dan verwacht.
Dat zijn geen grote inzichten. Dat zijn lichamelijke signalen van veiligheid.
En dat — dat kleine moment van “oh, dit is goed” — is het begin van dankbaarheid. Niet als mindset. Als beweging.
Dankbaarheid is geen mindset, maar een beweging
Dankbaarheid is niet denken dat alles goed is. Het is voelen dat iets je raakt — al is het maar even.
Wanneer je aandacht even mag rusten bij dat kleine moment, gebeurt er iets wezenlijks. Je zenuwstelsel ontspant. Je adem zakt. Je blik verzacht.
Niet omdat je je best doet. Maar omdat je lijf herkent: hier is ruimte.
Tijdens mijn opleiding positieve psychologie leerde ik hoe nauw dankbaarheid samenhangt met wat onderzoekers “broaden and build” noemen — het idee dat positieve emoties onze blik verbreden en onze veerkracht opbouwen. Niet spectaculair. Niet in één dag. Maar geleidelijk, bijna onmerkbaar, beginnen mensen anders te kijken.
Meer naar wat er is. Minder naar wat ontbreekt.
Ik zie het ook in mijn atelier. Mensen komen soms binnen met het gevoel dat ze “even moeten ontsnappen”. En twee uur later zeggen ze iets wat me telkens opnieuw raakt: “Ik was het even vergeten. Dat het ook zo kan zijn.”
Dat is dankbaarheid. Niet als affirmatie. Als herinnering.
Kleine vreugde als tegenbeweging bij overspanning
Veel mensen die mijn workshops voor volwassenen vinden, leven al te lang op wilskracht. Ze zijn sterk. Zorgzaam. Doorgedreven. En ergens onderweg is het plezier stil geworden.
Niet verdwenen. Stil.
Dankbaarheid komt dan niet als een grote revelatie, maar als een zachte tegenbeweging.
Van doorgaan naar voelen. Van oplossen naar volgen. Van controleren naar ontvangen.
Kleine vreugde is geen beloning achteraf. Ze is een richtingaanwijzer onderweg.
Een geur die je ergens naartoe brengt. Een textuur die je hand vertraagt. Een kleur die je oog vasthoudt langer dan gepland.
Die momenten zijn geen toeval. Ze zijn je kompas.
Creativiteit als poort naar dankbaarheid
Je hoeft niet te praten over dankbaarheid. Je kunt haar aanraken.
In creatief werken gebeurt iets bijzonders: je hoofd hoeft even niet te leiden, je handen mogen volgen. Klei. Porselein. Papier. Kleur. Materialen die niets van je verwachten.
Wanneer je maakt zonder doel, ontstaat vaak vanzelf een gevoel van waardering — niet voor wat je maakt, maar voor het moment waarin je bent.
Dat is waarom creativiteit zo’n natuurlijke ingang is naar dankbaarheid: ze brengt je terug naar het nu, zonder uitleg. Zonder dat je er bewust op hoeft te focussen. Het materiaal doet het werk.
Ik werk met klei omdat klei niets forceert. Ik werk met porselein omdat het aanwezigheid vraagt. Ik werk met collage omdat beelden soms sneller spreken dan woorden. En telkens zie ik hetzelfde: mensen die binnenkomen met volle hoofden en vertrekken met iets wat lichter voelt.
Niet omdat er iets is opgelost. Maar omdat er even ruimte was.
Meer over waarom maken zo diep in ons zit lees je in waarom creativiteit een oerbehoefte is.
Wat dankbaarheid niet is
Hier wil ik even eerlijk zijn.
Dankbaarheid is geen deksel op pijn. Het is geen manier om moeilijke dingen weg te poetsen of te minimaliseren. “Wees maar dankbaar, het had erger kunnen zijn” — dat is geen dankbaarheid. Dat is onderdrukking.
Echte dankbaarheid bestaat naast verdriet. Naast vermoeidheid. Naast de grote vragen.
Ze zegt niet: “dit is goed”. Ze zegt: “dit bestaat ook.”
Dat kleine lichtje. Die warme tas. Die kleur die blijft hangen.
En soms is dat genoeg om je koers even te herinneren.
Vreugde delen — alleen, samen, in verbinding
Bij mij nodig ik je uit om dit niet alleen te doen.
In de creatieve workshops voor volwassenen ontstaat ruimte om te vertragen en opnieuw te voelen wat je voedt. Via art journaling, intuïtief creëren en keramiek — telkens vanuit dezelfde vraag: wat is hier, als ik even stop met sturen?
In workshops samen met je kind ontdek je hoe gedeelde aandacht — twee paar handen in de klei, samen kijken wat er ontstaat — vaak meer zegt dan woorden. Kinderen herinneren je eraan hoe dankbaarheid voelt voordat je haar bent vergeten te oefenen.
In creatieve sessies voor kleine teams ontstaat verbinding zonder analyse — via maken, ervaren en samen zijn. Mensen worden weer mens, niet alleen functie.
Niet als therapie. Niet als teambuilding met doelen. Maar als een plek waar plezier weer mag bestaan.
En voor wie een creatieve workshop als cadeau wil geven — aan iemand die wel een pauze kan gebruiken — is dat misschien wel het mooiste wat je kunt geven: de toestemming om even stil te staan bij wat voedt.
Wanneer dankbaarheid iets diepers opent
Soms gebeurt er meer. Een workshop raakt iets ouds. Of iets wat al lang wachtte om gezien te worden.
Wanneer dankbaarheid niet alleen licht is, maar ook emotioneel, dan vraagt dat soms meer bedding.
Voor wie individueel wil verdiepen, is er Praktijk Creanaut — waar ik werk met creatieve therapie en ervaringsgerichte begeleiding voor volwassenen, kinderen en jongeren. Niet als volgende stap die moet. Maar als een mogelijkheid wanneer het klopt.
Een uitnodiging
Dankbaarheid is geen eindpunt. Ze is een kompas.
Ze wijst niet naar perfectie. Ze wijst naar wat je voedt.
Soms is dat een warme tas. Een kleur die blijft hangen. Een moment waarop je vergat hoe laat het was.
Soms is het een namiddag in een atelier, met klei aan je handen en een hoofd dat eindelijk even stil is.
Misschien is dat wel precies wat je nodig hebt.
👉 Ontdek de creatieve workshops voor volwassenen, samen met kinderen en voor kleine teams
Of schrijf je in voor een maandelijkse art journaling sessie via de agenda — individueel in te schrijven, kleine vaste groep, zonder prestatiedruk.
Lees ook:
Kleine gelukjes: genieten van het leven | Spelen voor volwassenen | Waarom creativiteit een oerbehoefte is | Art journaling workshop Gent
Waarom ik over dankbaarheid schrijf
Ik ben Meike Janssens, beeldend kunstenaar, keramiste en creatief therapeut in Gent. Ik verdiepte me in creatieve therapie, systemisch werken en positieve psychologie — en dagelijks begeleid ik mensen die verlangen naar meer rust, speelsheid en verbinding.
Dankbaarheid is voor mij geen concept uit een boek. Het is iets wat ik week na week zie gebeuren in mijn atelier — in kleine, stille momenten die mensen zelf soms niet eens doorhebben.
Wat je in deze blog leest, komt dan ook niet alleen uit opleidingen. Het komt uit honderden uren ervaring op het kruispunt van kunst, positieve psychologie en het gewone menselijke verlangen om even adem te halen.